Aşırı kilo dünyada çok önemli bir sorundur. Dünya nüfusunun yaklaşık 650 milyonu obez, yani şişmandır. Bizim ülkemizde de sayının çok fazla olduğunu söyleyebilirim. Dünya Sağlık Örgütü obeziteyi, yani şişmanlığı kronik bir hastalık olarak kabul etmiştir. Bu hastalık kişi yaşamında çok sayıda olumsuz sonuçlara yol açmaktadır. Ben de Dünya Sağlık Örgütünün görüşüne katılıyorum.
Zayıflama İğnelerini Kimler Kullanabilir?
Zayıflama İğnesi Kullanımında Öncelikli Gruplar
Bir kişinin ideal kilosunun % 20 fazlasına şişmanlık denilmektedir. İdeal kilonun belirlenmesinde kişiye özel bazı faktörler rol oynamasına karşın, en önemli kriter, vücut kitle indeksidir. Buna genel olarak Türkçede VKİ, İngilizcede ise BMI denilmektedir. BMI’ın hesaplanması çok kolaydır. Vücut ağırlığını kilogram olarak boyun metre olarak karesine böldüğünüz zaman BMI yani vücut kitle indeksi hesaplanabilir. İnternette bunu hesaplayan çok sayıda site var, kilonuzu ve boyunuzu girerek BMI’ı ölçer, şişman olup olmadığınızı anlayabilirsiniz.
BMI 30 ve üzerine şişman denilmektedir. Bu sınır genellikle zayıflama iğnelerinin birincil başlama kriteridir. 30 ve üzeri BMI olduğu zaman doktorlar kilo vermenin genel sağlığınız için mutlak bir gereklilik olduğuna karar verebilir ve kilo iğnesi tavsiye edebilir.
İkinci önemli kriter BMI 27 ve üzeri olmasına ek olarak başka hastalıkların beraberinde olmasıdır. Eğer BMI değeriniz 27 ile 30 arasında ise (yani fazla kiloluysanız), tek başına bu değer genellikle yeterli olmaz. Ancak, bu kritere ek olarak yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, gizli şeker veya Tip 2 diyabet, yani aşikar şeker hastalığı gibi kiloyla ilişkili bir sağlık sorununuz varsa doktorunuz bu ilaç tedavisini önerebilir.
Yalnız burada önemli bir not daha düşmek istiyorum: Doktorlar sadece bu sayıya bakarak karar vermezler. Zayıflama iğneleri genellikle diyet ve spor gibi diğer yöntemlerle sonuç alamayan kişiler için son çare olarak değerlendirilir ve önerilir.
Zayıflama iğnesi kullanmak için öncelik kimlerdedir?
- Tip 2 Diyabet Hastaları: Bu ilaçların ilk çıkış amacı Tip 2 Diyabet tedavisi olduğu için, öncelik bu hastalarda başlar. Bu iğneler kan şekerini etkili bir şekilde kontrol etmeye yardımcı olurken, beraberinde kilo vermeyi de destekler. Bu nedenle Tip 2 Diyabet hastalarında hem şeker kontrolü hem de kilo kaybı için sıkça kullanılır.
- İkinci grup Obeziteye Bağlı Risk Taşıyanlar: Az önce bahsettiğimiz gibi, sadece yüksek tansiyon veya kalp hastalığı riski taşımak bile bu tedavinin başlatılması için güçlü bir sebep olabilir. Amaç, kilo vererek bu kronik hastalıkların ilerlemesini veya ortaya çıkmasını durdurmaktır.
- Üçüncü olarak diğer tedavilerle başarısızlık olduğu zaman zayıflama ilaçları önerilmektedir: Çoğu zaman doktorlar ilaca başlamadan önce hastanın en az 6 ay boyunca düzenli diyet ve egzersiz denemesi yapıp yapmadığına bakar. Eğer tüm çabalara rağmen kilo kaybı sağlanamıyorsa, bu ilaçlar devreye girer.
Kilo İğneleri Hangi Durumlarda KESİNLİKLE Kullanılmamalıdır?
Tedavinin kimler için uygun olduğu kadar, kimler için hayat riski taşıdığı da çok önemlidir.
- Tiroid Kanseri Öyküsü: Özellikle ailesinde veya kişisel geçmişinde Medüller Tiroid Kanseri (MTC) veya MEN-2 adı verilen nadir bir hastalık öyküsü olanlar, bu ilaçları kullanmaları önerilmemektedir.
- Pankreas İltihabı (Pankreatit): Daha önce ciddi pankreatit geçirmiş olan kişilerde, bu ilaçlar bu durumu tetikleyebileceği için doktorlar genellikle risk almazlar. Ancak son yayınlarda bu riskin önemli olmadığı ileri sürülmektedir.
- Ciddi Böbrek Sorunları olanlar: İlacın vücuttan atılım süreci böbrekleri ilgilendirdiği için, ciddi böbrek rahatsızlığı olanların bu tedaviyi kullanması uygun olmayabilir. Buna hastanın doktoru karar vermelidir. Son yapılan yayınlarda, böbrek hastalığı olan şişman kişilerde bu ilaçların oldukça yararlı olduğu ileri sürülmektedir. Yalnız doz ayarlamasını dikkatle yapmak gerekmektedir.
Bu bilgiler sadece genel riskleri anlatır. Bir doktor sizin tüm sağlık geçmişinizi değerlendirerek bu ilaçların size uygun olup olmadığına karar verebilir.
Gördüğünüz gibi, kilo verme iğneleri reçete edilirken birçok farklı faktör devreye giriyor. Özetle bu ilaçlar genellikle obeziteyle yani şişmanlıkla mücadele eden ve buna bağlı sağlık riskleri taşıyan kişiler için geliştirilmiş bir tedavi seçeneğidir.
Uyarı: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Zayıflama iğneleri mutlaka doktor kontrolünde kullanılmalıdır. Tedaviye başlamadan önce kişisel sağlık geçmişiniz değerlendirilmelidir.
Yazar: Doç. Dr. Şekip Altunkan – İç Hastalıkları Uzmanı